Кижизидилгени дараазында 4 кезекке чарып турар:
0-5 харлыг уруг — «хаанга» ышкаш хамаарылгалыг болуру. Чаш уруг 5 харлыынга чедир бурган дижир. Ону чүгле эргеледир. Кончуп, эттеп болбас. Бир эвес айыылдыг чүвеге дээр деп барган болза, корткан шырай азы үн үндүрер.
5-10 харлыг уруг — «чалча». Бо үезинде ажыл-ишке, өөредигге өөредир. Шаа-биле шыдаарын айтып бээр, өөредир, дагзыр. Кандыг-даа шүлүк берип каарга, доктаадып алыр угаанны, ажыл дагзып каарга, кылып каар күш-дамыры сайзырап турар үези болур. Бо үезинде ажылга, өөредигге сундулуг кылдыр эки өөредип кагбас болза, оон ыңай өөредири, ажыл-ишке дадыктырары бергелерге таваржып болур.
10-15 хар — уругга дең хамаарылганы илередири. Бо үезинде төлдүң өңнүү болур, кеземчеге онааштырып, кончуп болбас. Чүгле шын орукче уун углап бээр. Ада-ие кижиниң арга-дуржулгазы улуг болбайн канчаар, ынчалза-даа ажы-төлүнүң чүнү күзеп чоруурун эки дыңнап, ооң сонуургалын деткиир. Бо үезинде уругларның бот-башкарлыр, шиитпирни боду үндүрер (независимость мышления, самостоятельность, лидерство) шынарлары сайзырап турар болур.
15 хардан өрү — кижизитпес. Кижизидилге ажылы чорудары орай болур. Уруг ам улуг кижи. Чүгле хүндүлээри арткан. Ооң-биле сүмележир, ооң бодалын дыңнаар. Ол ам ёзулуг улуг кижи болган.
Уруг-дарыгны шын кижизидерде оларга эжи, өңнүү болур болза эки. Эң-не үнелиг чүүл — бот-боттарынга бүзүрели, ынакшылы, хүндүткели, дыңнажып билири.
Сайзыраңгай чурттарда бо кижизидилге системазы-биле уругларны кижизидип турар. Кижизидилге ажылын чүгле ада-иелер чоргузар ужурлуг, оларның дорт хүлээлгези. Кандыг-даа садик, школа эвес, олар дээрге чүгле немелде аргалар, ада-иелерге немей дуза кадып турар институттар болур.
Уруг-дарыыңарны кижизитпеңер, олар канчаарга-даа силерге дөмей болур деп мерген чугаа бар. Ынчангаш ада-ие боду кижизиг, хүндүлээчел, биче-сеткилдиг, эрес-кежээ болур болза, уруг-дарыы база ада-иезинге дөмей болур.
Хүндүлүг ада-иелер, бодуңарны өөредип көрүңер, кижи боду-биле ажылдаар.
